Ben Yapabilirim

Çocuğun kendini olduğu gibi kabul edip sevmesi, çevresindekilerin de çocuğa sevgi ve saygı göstermesi özgüven gelişimini destekler. Aile, öğretmen ve çocuğun çevresindekilerin; çocuğun özgüvenini zedelemeden, onu geliştirmeye yönelik girişimlerde bulunması, topluma sağlıklı bireyler kazandırma açısından büyük önem taşır.

Özgüven Nedir?
Özgüven, bireyin kendine olan inancı, yeteneklerini tanıması ve çevresiyle sağlıklı ilişkiler kurabilmesi anlamına gelir. Özgüven sahibi çocuklar, kendilerini değerli hisseder, girdiği yeni bir ortamda kendini rahat ifade eder ve yeni deneyimlere açık olurlar. Çocukların özgüveni, ebeveynleri ve öğretmenleriyle kurduğu güven ilişkisi, deneyimledikleri başarılar ve çevresinden aldığı geri bildirimlerle şekillenir.

Özgüveni Yüksek Çocuklar Nasıl Davranır? Kendi kararlarını alabilir.
Yeni deneyimlere açıktır.
Başarısızlık karşısında kolayca pes etmez.
Duygularını ve düşüncelerini ifade eder.
Sosyal ortamlarda kendini rahat hisseder.
Eleştirilere yapıcı yaklaşabilir.
Özgüveni düşük çocuklar ise genellikle kararsız, çekingen ve başkalarına bağımlı olabilir. Hata yapmaktan korkarlar ve yeni şeyler denemek yerine geri planda kalmayı tercih ederler.

Çocukların özgüveni zamanla gelişir ve sevgi dolu, destekleyici bir çevrede güçlenir. Ebeveyn olarak çocukların özgüvenini desteklemek için şu yöntemleri uygulayabilirsiniz:

Küçük Başarıları Fark Edin ve Takdir Edin

Özgüven, başarı hissiyle güçlenir. Çocuğunuzun küçük de olsa yaptığı olumlu davranışları fark edin ve takdir edin.
“Çabanı görüyorum, seni tebrik ediyorum.”
“Kendi başına giyindin, harika”
“Bu blokları nasıl dizdiğini merak ettim, çok beğendim”
Övgüleriniz sonuca değil, çabanın kendisine odaklanmalısınız. Örneğin, “Ne güzel çizdin” demek yerine “Resim yaparken çok uğraştın, sabırlı davrandın” demek daha faydalıdır.

Bağımsızlık Tanıyın ve Sorumluluk Verin

Çocukların kendi başlarına bir şeyler yapabilmesi, onların kendine güvenmesini sağlar. Yaşlarına uygun küçük sorumluluklar vermek özgüvenlerini artırır.
• Kendi kıyafetlerini seçmesine izin verin.
• Sofrayı hazırlarken size yardım etmesini sağlayın.
• Oyuncaklarını toplamasını teşvik edin.
Önemli olan, mükemmel yapmaları değil, denemeleri. Küçük başarılar bile çocuğun özgüvenini destekler.

Hata Yapmalarına ve Denemelerine İzin Verin

Hata yapmak öğrenmenin doğal bir parçasıdır. Çocuğunuz bir hata yaptığında onu eleştirmek yerine çözüm üretmesine yardımcı olun.
Örneğin, bir kule yaparken kule devrildiyse:
“Kulen yıkıldı, sence nasıl daha sağlam yapabiliriz?”
Bu tür sorular çocuğa problem çözme becerisi kazandırırken, hata yapmanın kötü bir şey olmadığı mesajını verir.

Olumlu Model Olun

Çocuklar, çevrelerindeki yetişkinleri gözlemleyerek öğrenir. Eğer siz kendinize inanıyorsanız, hatalarınızı kabulleniyor ve çözüm üretiyorsanız, çocuğunuz da bunu model alacaktır.
Örneğin:
“Ben de bazen zorlanıyorum ama denemeye devam ediyorum.”
“Bu işi yaparken hata yaptım ama düzeltebilirim.”
Bu tür ifadeler, çocuğun da aynı tutumu benimsemesini sağlar.

Karşılaştırmalardan Kaçının

Her çocuğun gelişim hızı farklıdır. Çocuğunuzu başkalarıyla kıyaslamak yerine, kendi gelişimi içinde değerlendirin. Çocuğun başkalarına göre değil, kendisine göre ilerleme kaydetmesi özgüvenini artırır.
“Bak, arkadaşın Ayşe ne kadar güzel boyuyor, sen de onun gibi yapmalısın.”
“Sen kendi tarzında çok güzel boyuyorsun, renk seçimin harika!”

Duygularını İfade Etmesine Yardımcı Olun

Duygularını ifade edebilen çocuklar, kendilerini daha iyi tanır ve özgüvenleri artar. Çocuğunuza sık sık “Ne hissediyorsun?” diye sorarak duygularını konuşmasına yardımcı olun. Duygularını tanıyan çocuk, başkalarıyla iletişimde daha rahat olur.
Örneğin:
“Şu an üzgün görünüyorsun, bana anlatmak ister misin?”
“Bunu yaparken heyecanlandın mı?”

Özgüveni Destekleyen Günlük Aktiviteler

Özgüveni Destekleyen Günlük Aktiviteler “Ben Yapabilirim” Köşesi: Evde çocuğun yaptığı resimler, el işi çalışmaları ve diğer başarılarını sergileyeceği küçük bir alan oluşturun. Bu köşe, çocuğun kendi başarılarına olan inancını güçlendirir.
Ayna Karşısında Kendini Tanıtma: Çocuğunuzun aynada kendini tanıtarak “Benim adım …”, “En sevdiğim şey …” gibi ifadeler kullanmasını sağlayın. Böylece kendini ifade etme becerisi gelişir.
Resim ve Kolaj Çalışmaları: Özgüven temalı resimler çizerek “Ben kendime güveniyorum”, “Başarabilirim” gibi ifadeleri işleyin. Çocuğunuzun yaratıcılığını ortaya çıkaracak kolaj çalışmaları yapabilirsiniz.
Poster ve Duvar Panoları: Evde “Kahraman Benim” gibi başlıklarla süslenmiş bir pano hazırlayın. Çocuğunuzun yaptığı çizimler, başarı fotoğrafları ve övgü notları bu panoda toplanabilir.
Fotoğraf Hikâyeleri: Birlikte çektiğiniz fotoğraflarla kısa hikâyeler oluşturun. Fotoğraflar üzerinden “Bu fotoğrafta neden mutlu görünüyorsun?” gibi sorular sorarak, çocuğun duygu ve düşüncelerini keşfetmesine yardımcı olun.
Kukla ve Rol Yapma Oyunları: Kuklalar veya oyuncak karakterler kullanarak cesaret ve özgüven temalı hikâyeler canlandırın. “Kahraman Tavşan’ın Maceraları” gibi senaryolar oluşturabilirsiniz.
Özgüven sevgiyle, deneyimle ve destekle gelişen bir beceridir. Çocuğunuzu cesaretlendirmek, ona hata yapma şansı tanımak ve küçük başarılarını fark etmek, özgüvenini güçlendirmenin en önemli yollarıdır.

Özgüveni Destekleyen Kitaplar Önerileri

-Sen Kendine Yetersin — Jess Sanders
-Hindi Tütü Möö’lemek İstiyor — Jill Neimark
-Kendine Güvenen Fil — Louison Nielman
- Hayvan Okulu Zıpzıp ve Özgüven — Anıl Şen
-Özgüven- Oynuyorum ve Kendimi Tanıyorum — Isabelle Filiozat, Amandine Laprun
-Denizkızı Derina: Çocuklarda Özgüven Serisi 2 — İpek Gökozan, Nazlı Akçura

Bu ayki bültenimizde, çocuklarda özgüven gelişimini desteklemek için ailelerin tutumlarının ne kadar önemli olduğunu anlatan bir video öneriyoruz. Videoda, ebeveynlerin sergilediği bazı davranışların, çocukların kendilerine güvenmelerini ve sağlıklı bir özgüven kazanmalarını nasıl sağladığına dair pratik öneriler sunuluyor. Videoyu izleyerek, çocuğunuzun özgüvenini nasıl geliştirebileceğiniz hakkında faydalı bilgiler edinebilirsiniz.
Videoyu izlemek için tıklayın